Đầu tư toàn cầu vào AI có thể vượt 500 tỷ USD trong năm 2025
Đầu tư toàn cầu vào AI có thể vượt 500 tỷ USD trong năm 2025 và dự báo đến năm 2030, AI có thể đóng góp hơn 15.000 tỷ USD vào GDP toàn cầu. Trong đó, ASEAN đang nổi lên như một khu vực tăng trưởng AI năng động, với Việt Nam, Singapore và Indonesia dẫn đầu trong ứng dụng AI vào dịch vụ, tài chính, giáo dục và y tế.
Ngày 28/10/2025, TS Lê Linh Lương, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ nhân tạo ABAII tham dự Hội thảo “Phát triển năng lực trí tuệ nhân tạo cho người học – Hướng tới nền giáo dục đổi mới, sáng tạo và có trách nhiệm” do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) phối hợp cùng Tập đoàn Meta, Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Tạp chí Một Thế Giới tổ chức.
Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia, nhà quản lý giáo dục, giảng viên, học sinh – sinh viên và đại diện doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước, nhằm thúc đẩy việc phát triển năng lực AI cho người học ở mọi cấp độ – từ nhận thức, ứng dụng đến sáng tạo, hướng tới một nền giáo dục toàn diện, có trách nhiệm và thích ứng cao với kỷ nguyên số.
Hội trường chật kín đại biểu và sinh viên quan tâm đến chủ đề năng lực AI
AI có thể đóng góp hơn 15.000 tỷ USD vào GDP toàn cầu năm 2030
Trình bày bài tham luận tại Hội thảo, TS Lê Linh Lương đã mang đến bức tranh toàn cảnh về trí tuệ nhân tạo và những tác động đa chiều cũng như nhu cầu phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực này. Dẫn báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF), TS Lương cho biết, đầu tư toàn cầu vào AI có thể vượt 500 tỷ USD trong năm 2025.
“Còn theo PwC, đến năm 2030, AI có thể đóng góp hơn 15.000 tỷ USD vào GDP toàn cầu. Mỹ, Trung Quốc và Liên minh châu Âu hiện vẫn là ba trung tâm lớn về AI toàn cầu. Trong khi đó, ASEAN đang nổi lên như một khu vực tăng trưởng AI năng động, với Việt Nam, Singapore và Indonesia dẫn đầu trong ứng dụng AI vào dịch vụ, tài chính, giáo dục và y tế”, TS Lương nhấn mạnh.
TS. Lê Linh Lương, Phó viện trưởng Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ nhân tạo ABAII
Chuyên gia của Viện ABAII đưa ra quan điểm, hiện nay AI không chỉ là công cụ mà đã trở thành hạ tầng năng suất mới. Các hệ thống AI đạt mức tăng 18,8–67,3 điểm % chỉ trong một năm ở các chuẩn MMMU, GPQA, SWE-bench. Trên nhiều bài kiểm tra như ngôn ngữ, lập trình, toán, nhận thức đa phương thức, AI đã bằng hoặc vượt người ở tốc độ, độ chính xác và khả năng tổng hợp. Vì vậy, năng lực nhân lực mới sẽ không nằm ở “quy mô mô hình” mà ở khả năng sử dụng AI hiệu quả, có kiểm chứng.
Ứng dụng trong thực tiễn, AI giúp tăng năng suất 20–40% trong các tác vụ tri thức như soạn thảo, nghiên cứu, phân tích. Nhân viên sử dụng AI hoàn thành công việc nhanh hơn 25%, chất lượng tăng 12–15%, khi được hướng dẫn cách đánh giá đầu ra, theo McKinsey The State of AI (2025) và Stanford (2025).
Trong khi đó, báo cáo của Amazon Web Services (aws) 2025 chỉ ra rằng, trong nhóm ứng dụng AI, có tới 61% doanh nghiệp ghi nhận tăng doanh thu. Tại Việt Nam, 18% doanh nghiệp đã dùng AI trong sản xuất, marketing hoặc chăm sóc khách hàng. Tuy nhiên 55% doanh nghiệp hiện nay thừa nhận đang thiếu nhân lực am hiểu dữ liệu.
“AI đang tạo ra nhiều vị trí mới như Chuyên gia sản phẩm AI, Chuyên viên đạo đức AI và Huấn luyện viên AI. Chính sự thiếu hụt nhân lực ứng dụng AI trong các lĩnh vực đã đặt ra nhu cầu nguồn nhân lực lớn”, TS Lương nói.
Xây dựng hệ sinh thái nhân lực AI toàn diện cho Việt Nam
Đề cập cụ thể hơn về nguồn nhân lực trong lĩnh vực AI, TS Lê Linh Lương cho biết, năm 2023 tại Mỹ có 935 sinh viên tốt nghiệp thạc sĩ AI, tăng gần gấp đôi chỉ trong một năm. Mức tăng trưởng này đã phản ánh nhu cầu nhân lực AI ứng dụng và nghiên cứu tại doanh nghiệp và học thuật. Bằng thạc sĩ đang trở thành chuẩn đầu vào mới cho các vị trí kỹ sư, nhà phân tích, và quản trị AI. Song song, nhiều nước OECD cũng mở rộng đào tạo ICT, gắn AI như môn nền tảng trong khối kỹ thuật số.
“Hiện Việt Nam chưa có chuẩn năng lực quốc gia về AI cho các bậc học. Các chương trình đào tạo còn thiên về kỹ thuật, thiếu phần đạo đức, pháp lý, tư duy phản biện. Bên cạnh đó, cơ hội học tập về AI chưa thực sự bình đẳng, đặc biệt ở các khu vực nông thôn, vùng khó khăn. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết là cần xây dựng một chiến lược tổng thể, kết nối giữa nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và xã hội”, TS Lương nhấn mạnh.
Trên cơ sở đó, TS Lê Linh Lương đề xuất cần xây dựng hệ sinh thái nhân lực AI toàn diện, trong đó tập trung vào 3 tầng năng lực cần phát triển: (1) Nhận thức phổ thông: mọi học sinh, sinh viên, công dân đều biết cách dùng AI có trách nhiệm, hiểu rủi ro, bảo mật dữ liệu; (2) Ứng dụng chuyên môn: người học chuyên ngành (kinh tế, giáo dục, y tế...) sẽ biết tích hợp AI vào công việc thực tế; (3) Nghiên cứu & phát triển: lực lượng kỹ sư, nhà nghiên cứu, startup AI... có thể làm chủ mô hình, thuật toán, sản phẩm AI “Make in Vietnam”.
Đồng quan điểm, PGS.TS Hoàng Minh Sơn, Giám đốc Đại hội Quốc gia Hà Nội cho rằng, việc xây dựng khung năng lực phát triển trí tuệ nhân tạo cho học sinh, sinh viên không chỉ nhằm đáp ứng sự thay đổi của thị trường lao động, mà còn để thích ứng với yêu cầu mới về kỹ năng và năng lực của người lao động. Các công việc trong tương lai sẽ đòi hỏi năng lực số và khả năng sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo như một yêu cầu cơ bản, tương tự như việc sử dụng máy tính trước đây.
PGS. TS Hoàng Minh Sơn, GĐ Đại học Quốc gia Hà Nội.
“Cũng giống như việc trang bị năng lực ngoại ngữ, năng lực số, năng lực trí tuệ nhân tạo cần được hình thành sớm, không chỉ ở bậc đại học mà nên bắt đầu ngay từ bậc phổ thông. Các thầy cô giáo ở bậc phổ thông đóng vai trò rất quan trọng trong việc nghiên cứu và triển khai sớm các mô hình giáo dục mới này. Quá trình chuyển đổi từ dạy học lấy giảng viên làm trung tâm sang lấy người học làm trung tâm đòi hỏi phải chú trọng đến thiết kế học tập thay vì chỉ thiết kế bài giảng. Điều này đồng nghĩa với việc cần chuyển trọng tâm từ “giảng dạy” sang “thiết kế hoạt động học tập”, PGS. TS Hoàng Minh Sơn cho biết.
Tại phiên thảo luận với chủ đề “Phát triển năng lực AI cho người học trong hệ thống giáo dục quốc dân - giải pháp và định hướng chính sách”, các chuyên gia đến từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam… đã cùng trao đổi các giải pháp, chính sách và mô hình triển khai hiệu quả nhằm phát triển năng lực AI cho người học, từ giáo dục phổ thông đến đại học, đồng thời thảo luận về đạo đức, an toàn và tính bền vững trong ứng dụng AI trong giáo dục.